เคยรู้สึกปวดเข่าจนขยับลำบากไหม? อาการปวดเข่าที่เพิ่มขึ้นทุกครั้งเมื่อขยับหรือเคลื่อนไหว ที่อาจคิดว่าแค่เป็นอาการปวดเมื่อยล้าจากการใช้งาน หรือ เป็นไปตามอายุที่มากขึ้น

แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการเหล่านี้ อาจมาจากจุดเริ่มของโรคข้อเข่าเสื่อม  ที่ส่งผลต่อการเดินหรือขยับขาที่ไม่เหมือนเดิมในระยะยาว 

อาการที่พบบ่อย 

ปวดเข่าเรื้องรัง 

อาการปวดหรือเจ็บที่ข้อเข่าเมื่อมีการเคลื่อนไหว เช่น การเดินขึ้นหรือลงบันได การนั่งพับเพียบ หรือการนั่งยองๆ ในบางกรณีจะรู้สึกตึง หรือเจ็บที่ข้อเข่าทันทีหลังจากทำกิจกรรมเหล่านี้ 

อาการจะทวีความรุนแรงขึ้นเมื่อข้อเข่าได้รับการใช้งานมากขึ้น เช่น เดินเป็นเวลานาน หรือการใช้งานเข่าอย่างต่อเนื่อง หลังจากที่ได้พักอาการมักจะดีขึ้น 

ข้อเข่าติด ฝืด ตึง แข็ง 

ในช่วงแรกของข้อเข่าเสื่อม ผู้ป่วยมักรู้สึกว่าข้อเข่ามีความตึงหรือขยับลำบากโดยเฉพาะในตอนเช้าหลังจากตื่นนอน หรือหลังจากนั่งทำกิจกรรมที่ต้องใช้เข่าเป็นเวลานาน ๆ จนต้องขยับข้อเข่า เช่น การเหยียดขา หรือการงอเข่า เพื่อให้ข้อเข่าค่อยๆ ขยับได้ดีขึ้น   

เสียวหัวเข่า 

อาการเสียวหัวเข่าหรือรู้สึกแปลบ ๆ ที่บริเวณข้อเข่าในขณะเดินหรือมีการเคลื่อนไหวบ่อย ๆ ที่อาจเกิดจากความบกพร่องของส่วนประกอบของเข่า เช่น ข้อเข่าเริ่มหลวม หรือ การอักเสบบริเวณกล้ามเนื้อต้นขา   

บวม ร้อน กดเจ็บ 

เมื่อข้อเข่าเกิดการอักเสบจากการเสื่อมสภาพหรือการบาดเจ็บ ผู้ป่วยจะรู้สึกถึงการ บวม หรือ ร้อน ที่ข้อเข่า บางครั้งจะรู้สึกเจ็บเมื่อสัมผัสบริเวณข้อเข่าหรือบวมมากขึ้น หากกดที่บริเวณข้อเข่าจะรู้สึกเจ็บทันที   

สาเหตุของอาการนี้ 

อายุที่เพิ่มมากขึ้น 

เมื่ออายุมากขึ้น ความเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ กล้ามเนื้อ และเส้นประสาทในข้อเข่าจะเสื่อมลงตามวัย กระดูกอ่อนในข้อเข่าจะสูญเสียความยืดหยุ่นและความสามารถในการรองรับแรงกด ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ 

เพศ 

ข้อเข่าเสื่อมพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย 2-3 เท่า เนื่องจากการขาดฮอร์โมนเอสโตรเจนที่ช่วยป้องกันการเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อนในข้อเข่า โดยเฉพาะในช่วงหลังหมดประจำเดือน ฮอร์โมนนี้จะลดลง ทำให้ผู้หญิงเสี่ยงต่อข้อเข่าเสื่อมมากขึ้น 

กรรมพันธุ์ 

กรรมพันธุ์มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเกิดข้อเข่าเสื่อม หากมีคนในครอบครัวหรือญาติพี่น้องที่เป็นโรคนี้ โอกาสที่คุณจะเกิดอาการข้อเข่าเสื่อมก็จะสูงขึ้น 

น้ำหนักตัวที่เกิน 

ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากหรือเป็นโรคอ้วน จะเพิ่มโอกาสการเป็นข้อเข่าเสื่อมเร็วกว่าปกติ น้ำหนักที่มากขึ้นจะเพิ่มแรงกดทับข้อเข่า เซลล์ไขมันที่มากเกินไปยังส่งผลกระทบต่อเซลล์กระดูกอ่อนและเซลล์กระดูก ทำให้ข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้น 

การใช้งานที่มากเกินไป 

การใช้ขาและข้อเข่าผิดท่า หรือการอยู่ในท่าที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานาน เช่น การยืนนานๆ หรือการยกของหนัก การขึ้นลงบันไดบ่อยๆ หรือท่าทางจากกิจกรรมที่มีแรงกดทับต่อข้อเข่ามากๆ จะเร่งให้เกิดการเสื่อมของข้อเข่าเร็วขึ้น  

แนวทางการรักษาและวินิจฉัย 

ที่โรงพยาลเอส โรงพยาบาลเฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและข้อ เราให้ความสำคัญในการหาสาเหตุที่แท้จริงของอาการด้วย ด้วยเครื่อง X-Ray และ MRI  แพทย์ที่เชี่ยวชาญเฉพาะทาง จะสามารถวินิจฉัยและวางแผนการรักษาตามระดับอาการของผู้ป่วยแต่ละราย   

การรักษาในระยะเริ่มต้นของข้อเข่าเสื่อม สามารถเริ่มจากการรักษาแบบไม่ผ่าตัด เช่น การใช้ยาลดการอักเสบและยาบำรุงข้อเข่า พร้อมกับการทำกายภาพบำบัด เพื่อเสริมกล้ามเนื้อรอบข้อเข่า หากอาการเพิ่มขึ้น การฉีดน้ำหล่อเลี้ยงข้อ (Hyaluronic Acid) หรือการฉีดเกล็ดเลือดเข้มข้น (PRP) จะช่วยฟื้นฟูข้อเข่าและลดอาการปวด ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยเคลื่อนไหวได้ขึ้น